3 results listed
Özet
Bu çalışmada farklı üretim yöntemleriyle geri dönüştürülen bronz talaşlarının mekanik özellikleri döküm
bronz ile kıyaslanmıştır. Üretim metodları olarak sıcak presleme ve sinterleme yöntemleri kullanılmıştır. Bu iki
üretim metodu da günümüzde geniş bir alanda kullanılmaktadır [1-4]. Üretim maliyetleri ve üretimi
gerçekleştirilen malzemelerin kullanım şartlarına bağlı olarak farklı üretim metodları seçilebilmektedir [5]. Sıcak
presleme ile üretim 450°C sıcaklık ve 820 MPa basınçta gerçekleştirilmiştir. Sinterleme metodunda ise sinterleme
öncesi ön şekillendirme için önce 955 MPa daha sonra ise ters tarafından 1146 MPa basınç uygulanmıştır [6].
Sıkıştırma sonrasında 875°C sıcaklıkta sinterlenmiştir. Farklı iki yöntemle üretilen bronz malzemelerin mekanik
özellikleri döküm bronzla beraber kıyaslanmıştır. Şekil.1’ de atık haldeki bronz malzemelerin geri
dönüştürülmesinde kullanılan üretim üniteleri görülmektedir. Şekil.1a’ da tek yönlü pres aracılığıyla sıkıştırılan
bronz talaşlarının sinterlendiği kül fırını görülmektedir. Şekil.1b’ de ise bronz talaşlarının sıcak presleme ile
üretildiği üretim ünitesi görülmektedir. Bronz talaşları üretim öncesinde bilyalı kırıcı ve elekler aracılığıyla
düzenlenmiştir. Daha sonrasında hassas terazi aracılığıyla belirlenen ağırlıklarda talaşlar tartılmıştır.
International Symposium on Light Alloys and Composite Materials
UHAKS
Aydın Güneş
Handan Demirel
Emin Salur
Ömer Sinan Şahin
Günümüzde filaman sarım Cam Takviyeli Plastik (CTP) borular doğal gaz ve petrol iletim hatları başta
olmak üzere askeri amaçlı portatif köprü konstrüksiyonları gibi birçok uygulamada yapısal eleman olarak
kullanılmaktadır. Söz konusu CTP borular kullanıldıkları uygulamalarda çeşitli sebeplerden darbelere maruz
kalabilmektedirler. Bu durum CTP boruların gözle görülemeyecek düzeyde hasarlanmasına sebep olabilmektedir.
Filaman sarım borular yüksek rijitlik ve mukavemet özellikleriyle sıkıştırılmış sıvılar için iyi bir alternatif
malzemedir [1-3]. Bu borular çelik, beton ve asbest borularla kıyaslandığında pürüzsüz iç yüzeyleri sayesinde
düşük sürtünmelere ve düşük basınç kayıpları ile verimlidirler [4]. Yukarıda belirtilen sebeplerden filaman sarım
borular dikkat çekmişlerdir. Bundan dolayı birçok yazar tarafından boruların mekanik özellikleri ve hasar modları
incelenmiştir [5]. Yapılan araştırmalarda, hasarların matris çatlağıyla başladığı ve sızıntı yoluyla devam ettiği,
akabinde delaminasyon ve elyaf kırılması ile sonuç hasarı oluştuğu görülmüştür [6-7]. Polimerik malzemeler
genellikle yarıstatik yüklemelerde sünek davranırlar ancak, yüksek birim deformasyon seviyelerinde rijitlikleri ve
dayanımları artar [8]. Polimerik kompozit malzemeler darbe yüklerine maruz kaldıklarında, viskoelastik özellikleri
ve matris yüzeyi ile takviye malzemesi arasındaki sürtünme, sönümleme ve enerji yutma özelliği sağlar [9].
Tabaklar arasında meydana gelen delaminasyon kayda değer miktarda darbe enerjisini sönümler [10-11]. Bu
çalışmada (±55°)3 filaman sarım E-camı/epoksi kompozit boruların dinamik cevabı incelenmiştir. Kompozit
borulara 1.5 - 2 - 2.5 - 3 m/s çarpma hızlarında düşük hızlı darbe cevabı deneysel olarak araştırılmıştır. Farklı hız
seviyesine bağlı olarak elde edilen kuvvet-zaman ve kuvvet yer değiştirme grafikleri incelenmiştir. Düşük hızlı
darbenin kompozit boru numunesinde meydana getirmiş olduğu hasarlar irdelenmiş, uygulanan hızlara bağlı
olarak değişen hasar alanlarını incelenmiştir.
International Symposium on Light Alloys and Composite Materials
UHAKS
Lokman Gemi
Mehmet Kayrıcı
Muhammet Uludağ
Dilek Soylu Gemi
Ömer Sinan Şahin
Özet
Günümüzde talaşlı işlemler sonrasında birçok metal malzeme atık olarak bulunmaktadır. Bu
malzemelerin tekrardan geri dönüştürülmesi ve farklı üretim tekniklerinin geliştirilmesi oldukça önemlidir [1-4].
Bu çalışmada atık halde ki bronz talaşlarının toz metalürjisi yöntemi ile tekrardan geri dönüştürülmesi
araştırılmıştır. Çalışmalarda atık bronz (CuSn10) talaşlarının uygun boyutlara getirilmesi sonrasında belirlenen
basınçlarda soğuk preslenerek sinterlenmesi ile kompozit malzemeler üretildi [5]. Atık haldeki bronz talaşlarının
farklı çaplardaki bilyalı karıştırıcıyla homojen olarak karıştırıldıktan sonar eleklerden geçirilmiştir. 1mm ve 2 mm
elekler aracılığıyla elek arası talaşlar seçilmiştir. Daha sonar şekil.1’ de gösterildiği üzere tek yönlü soğuk pres
aracılığıyla silindirik kalıp içerisinde ki bronz talaşları önce 955 MPa, daha sonrada ters çevirilip 1146 MPa
basınçta preslenerek ön şekil verilmesi gerçekleştirmiştir. Soğuk presleme işlemi sonrasında kül fırınında
sinterleme işlemleri gerçekleştirilmiştir. Sinterleme süresi ise literatür baz alınarak istenilen sıcaklığa 45 dk da
çıkılıp bir saat boyunca bu sıcaklıkta beklenip ve sonra fırın içerisinde soğumaya bırakılması şeklinde
belirlenmiştir. Fırın içerisindeki numunenin oda sıcaklığına kadar soğuması ise yaklaşık 12 saat sürmüştür.
International Symposium on Light Alloys and Composite Materials
UHAKS
Aydın Güneş
Handan Demirel
Ömer Sinan Şahin